चांद्र महिने, संक्रांती आणि ग्रहणे

चांद्र महिन्याचे नाव पौर्णिमेच्या वेळी चंद्राजवळ असलेल्या नक्षत्रावरून ठेवले जाते: चित्रेवरून चैत्र, विशाखेवरून वैशाख, कृत्तिकेवरून कार्तिक.

उत्तर भारत महिना पौर्णिमा ते पौर्णिमा मोजतो (*पौर्णिमांत*); दक्षिण आणि पश्चिम भारत, महाराष्ट्रासह, अमावस्या ते अमावस्या (*अमांत*).

संक्रांती म्हणजे सूर्य एखाद्या राशीत प्रवेश करतो तो क्षण: मेष संक्रांती, मकर संक्रांती. वर्षात बारा संक्रांती असतात.

ज्या चांद्र महिन्यात सूर्य कोणत्याही राशीत प्रवेश करत नाही, तो अधिक मास, म्हणजे जादा महिना; तो त्याच नावाने पुन्हा येतो. तो साधारण दर 32½ महिन्यांनी येतो, आणि चांद्र वर्षाला सूर्याच्या बरोबरीने चालू ठेवतो.